Reyhanî’nin Hacca Giden Turnaları

Son günlerde “Kâbe’de hacılar hu der Allah Allah” sözleriyle başlayan ilahi üzerinde çok konuşuldu. Çocukların da büyüklerin de dillerine pelesenk olan ilahi üzerine çok söz söylendi. Bu kadar çok ilgi görmesinin nedenleri üzerine yorumlar yapıldı, görüşler dile getirildi. Toplumbilimciler, din psikologları ve sosyologları, musikişinaslar, halkbilimcilerin yanı sıra hemen her konuda yorum yapacak kadar bilgili olduğunu düşünenler mevzuya kendi zaviyelerinden baktılar ve kendilerince açıkladılar.

Kimi keramati söyleyende aradı kimi musikisinde kimi de ilahi de. Sevilmesinde hepsinin payı olabilir. Ancak kanaatimce ilahinin Kâbe’den bahsediyor oluşunun da çok büyük etkisi var. Bunun nedeni olarak Kâbe’ye ve hacılara ezelden beri toplumumuzda kıymet ve değer veriliyor olmasını söylemek mümkün. İlâhî, söyleyenlerin samimiyetinin de etkisiyle bilinçaltımızda yer edinmiş ve genlerimize işlemiş bu sevgiyi ortaya çıkardı.

• devamı...

Üniversite kültürü nasıl kazandırılır?

Tüm üniversitelerde olmasa da birkaç üniversitede ‘Üniversite Kültürü’ adında ders olduğunu görünce merak edip ders içeriklerine baktım. Dersin amaçlarına ve içeriklerine baktığımda ise üniversite kültürünün çok farklı hatta yanlış ve eksik anlaşıldığını fark ettim.

İlk gördüğüm üniversitedeki dersin amacı öğrencilerin üniversiteli olma ayrıcalığının farkına varması, üniversitenin meslek kazandırma dışında işlevi olduğunu, ülkenin ve dünyanın sorunlarını takip edebilecek ve yorumlayabilecek düzeyde olması gerektiğini bilmesi olarak sıralanıyordu. İkincisinde dersin amacı öğrencilerin kültürlerinin artması, uzmanlık alanlarında verilen eğitim ve seminerler ile güncel tecrübeleri edinmeleri şeklinde yazılmıştı. Baktığım üçüncü üniversitede ise yukarıda özetlediğimiz amacın kopyalanmış ve kültürün yanı sıra sanat, spor ve müzik alanlarında farklı deneyimler elde etmeleri eklenmiş. Dördüncüsünde ise dersin amacı öğrencilerin üniversite kültürüne adaptasyonu; üniversite mevzuat ve uygulamaları hakkında bilgi sahibi olmasını sağlamak olarak belirlenmiş.

• devamı...

Hızır yaşıyor mu?

Birkaç sene önceydi. Kâmil bir mürşidin sohbet meclisinde idik. O günkü sohbetin konusu, bir arkadaşımızın başından geçen olayları anlatmasıyla Hızır’ın gemiyi delmesi üzerine oldu. Önce Kehf suresinde anlatılan Hz. Musa ile sâlih kul arasında geçen kıssayı anlattı. Unutanlara hatırlatmak için kıssayı kısaca özetleyeyim.

Hz. Musa, İsrailoğullarına insanların en büyük âliminin kim olduğunu sordu ve sorduğu soruya kendi cevap verdi. En büyük âlimin kendisinin olduğunu söyledi. Bu sözler üzerine Allah, iki denizin birleştiği yerde bulunan bir kulunun kendisinden daha bilgili olduğunu söyledi. Musa “Allah’ım o kulunu nasıl bulurum?” diye sorunca “Sepetine bir balık koy, balığı kaybettiğin yerde onu bulacaksın.” cevabı üzerine yanına aldığı bir genç ile yola çıktı.

• devamı...

Zikir meclisleri bize neler öğretir?

Bizde dinî yaşantının estetik boyutu göze, kulağa ve gönle hitap edecek şekilde mükemmel formuna kavuşmuştur. Osmanlı İmparatorluğunun payitahtında asırlar içinde teşekkül eden dinî inanç ve ibadetler kendine has bir form kazanarak dünyada mükemmel eğitimin en iyi örneklerinden birini oluşturmuştur. Camilerde ve tekkelerde verilen bu eğitimlerin bir benzerini dünyada görmek pek mümkün değil. Benzerleri olmakla birlikte bir bütün olarak bu kadar incelmiş ve süzülmüşü yoktur.

Aynı zamanda birer mektep olmasıyla da bildiğimiz İstanbul tekkelerinin haftalık günleri olurdu. İhvanın toplandığı bu günlerde tarikatın usulünce toplu zikir yapılırdı. Âyin-i evliyâulllah veya ehlullah, semâ, mukabele veya tevhid adı verilen bu zikirlerin tarikatine göre değişen kendine has adabı vardı. Merhum Ömer Tuğrul İnançer Efendi bu usulleri çok açık ve net bir şekilde anlatır.

• devamı...

Erik dalı gevrektir türküsü bize ne söyler?

Düğünlerin vazgeçilmez türkülerinden biri olan “Erik dalı gevrektir”i duymayanımız bilmeyenimiz yoktur. Dinleyenlere ilk başta biraz mizah duygusu ve seyir zevki veren bu Burdur-Isparta yöresi türküsüne biraz dikkat edip kulak kabartınca sözlerinin aslında o kadar da komik ve eğlenceli olmadığını fark ederiz.

Türkülerimizin özelliklerinden biri onların hayatın bir hakikatine yaslanmış olmalarıdır. Yaşanan bir olay ve doğadaki bir varlık, dile getirilmek istenen duygu ve düşüncenin teşbih veya telmih unsurudur. Bunu bazen doğrudan bazen de açıkça ifade etmekten kaçınarak örtük biçimde yapar. Anadolu türkülerinin büyük kısmının sözlerinde bir hakikate işaret edilir.

Bazen zorlaşan hayatın verdiği sıkıntıları türkülerin neşesiyle hafifletmeye çalışırız. En zor anlarımızda bile hayatı hafife almanın bir yolunu gösteren türkülerimiz vardır. Sıkıntılı olmadığımızda ise bizi yetiştirir, büyütür.

• devamı...

Medrese Neden Üniversite Değildir?

Bizim toplumumuzda medreseler genellikle üniversiteler ile mukayese edilir ve bizim üniversitelerimiz olarak değerlendirilir. Her ne kadar ikisi de yükseköğretim kurumu olması bakımından ve üniversitenin de yükseköğretim kurumlarının genel adı olarak değerlendirildiğinde doğru kabul edeceğimiz bu genelleme üniversitelerin tarihine, yapısına ve işleyişine dikkatlice bakıldığında aynı olmadıkları hemen fark edilir.

12. Asırda ilk örneklerini Bologna ve Paris’te gördüğümüz üniversite bir Orta Çağ kurumudur. Aynı zaman diliminde İslam coğrafyasında ciddi eğitim verilen birbirinden farklı yükseköğretim kurumları bulunuyordu ve bunların hiçbiri üniversite değildi.

• devamı...

Reyhanî’nin Hacca Giden Turnaları

Son günlerde “Kâbe’de hacılar hu der Allah Allah” sözleriyle başlayan ilahi üzerinde çok konuşuldu. Çocukların da büyüklerin de dillerine pelesenk olan ilahi üzerine çok söz söylendi. Bu kadar çok ilgi görmesinin nedenleri üzerine yorumlar yapıldı, görüşler dile getirildi. Toplumbilimciler, din psikologları ve sosyologları, musikişinaslar, halkbilimcilerin yanı sıra hemen her konuda yorum yapacak kadar bilgili olduğunu düşünenler mevzuya kendi zaviyelerinden baktılar ve kendilerince açıkladılar.

Kimi keramati söyleyende aradı kimi musikisinde kimi de ilahi de. Sevilmesinde hepsinin payı olabilir. Ancak kanaatimce ilahinin Kâbe’den bahsediyor oluşunun da çok büyük etkisi var. Bunun nedeni olarak Kâbe’ye ve hacılara ezelden beri toplumumuzda kıymet ve değer veriliyor olmasını söylemek mümkün. İlâhî, söyleyenlerin samimiyetinin de etkisiyle bilinçaltımızda yer edinmiş ve genlerimize işlemiş bu sevgiyi ortaya çıkardı.

• devamı...

Ahilik ahlakını bugüne aktarmak mümkün müdür?

Özellikle son zamanlarda medyanın her türlüsünde çıkan haberleri okudukça hepimiz korkuya ve endişeye kapılıyoruz. Hep birlikte oturup neler yapılması gerektiğini düşünüp tartışacağımıza birbirimizi suçluyor, işimize geldiği gibi konuşuyoruz.

Tarım ve Orman Bakanlığı Taklit ve Tağşiş Yapılan Gıdalar Listesi yayınlamaya başladığından beri görmediğimiz bir tartışma içine girdik. Yapılan sahtekarlıkların boyutu hepimizi korkutmaya yetiyor. Hangi ürünü alıp nerede yemek yiyeceğimizi bilemez olduk.

Bir taraftan daha önce hiç görmediğimiz cinayetler, bir tarafta insanları kandırmanın bin bir çeşidi, bir tarafta da gıda sektöründeki taklit ve tağşişler. Tüm bunlar karşısında yapılması gereken şey bu konuda söz söyleyebilecek durumda olanların tartışması ve hepimizi üzen bu ortamdan bizi hızlıca uzaklaştıracak adımları atmak.

• devamı...

İyi, doğru ve güzel düşünmek sıradan eylem değildir

İbrahim Kalın, geçtiğimiz günlerde, müsebbibi olmadığı gereksiz bir tartışma ile kamuoyunda yer aldı. Tartışmaya girmeden ve uzatmadan, kendine yakışan bir üslûp ve vakar içinde, sözünü bilgece söyledi ve çekildi.

Oysa İbrahim Kalın, gözümüz gibi sakınmamız gereken değerlerimizden. Cumhurbaşkanlığı sözcülüğü gibi önemli bir görevi üstlenen Kalın, dünyanın en zor coğrafyasında bulunan ve dört bir yanı sorunlu ülkelerle çevrili ülkemizin en çok çalışan bürokratlarından biri. Bir başka ülkenin bir sene boyunca karşılaştığı sorunların daha büyükleri ile bir hafta içinde karşılaşan güzel ülkemiz için canla başla çalışan bir devlet görevlisi. Üstlendiği ağır sorumluluğun stresini ve yoğun çalışmanın yorgunluğunu, fırsat buldukça sesi ve sazı ile atıyor.

Bürokrat, diplomat ve sanatçı kişiliğinin yanında akademisyen kimliğini de muhafaza eden İbrahim Kalın, ne ara ve nasıl yazdığını bilemediğimiz kitapları ile de bizi, kendine hayran bırakıyor.

• devamı...

Başkan adayları için hikayeler

Malum mahalli yöneticilerimizi belirleyeceğimiz seçimlere kısa bir süre kaldı. Adaylar hummalı bir çalışma içinde, seçilmek için gayret ediyorlar. Peki hiç beş yıl boyunca yaşadığımız kasabayı yönetecek belediye başkanının nasıl olması gerektiğini düşündünüz mü?

Eskiler düşünmüşler ve düşündüklerini de kitaplaştırmışlar. Siyasetname türü böyle bir ihtiyaçtan doğmuş. Bir ülkeyi, bir şehri, bir beldeyi yönetmeye talip olanları uyaran kitaplar yazmışlar ve adına da siyasetname demişler.

• devamı...

Tasavvuf Kültürü Dersi

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında imam-hatip liselerinde okutulmak üzere Tasavvuf Kültürü Dersi konulduğu ve öğretim programı hazırlandığını görünce çok heyecanlandım ve sevindim. Bildiğim kadarı ile tasavvuf ilk defa müstakilen bir dersin konusu oluyordu. Medreseleri de düşünecek olursak belki de bu topraklarda ilk defa tasavvuf kültürü bir ders olarak müfredata dahil oldu.

Ders hakkında bilgi veren broşür veya kitapçıkta derste hangi konuların üzerinde durulacağı ve nasıl öğretileceği açıklanmış. Buna göre dersin amacı öğrencilerin tasavvufu temel kaynaklara dayanarak doğru bir şekilde tanımalarını, tasavvufun Müslümanların yaşamındaki yerini ve önemini fark etmelerini, aynı zamanda millî ve manevi bilinci yüksek bireyler olarak yetişmelerini sağlamaktır. Bunu da beceri temelli bir anlayışla ele alıp öğretilmesi gerektiği söylenmiş. Bireyin manevi gelişimini esas alan bir yaklaşımla aklıselim, kalbiselim ve zevkiselim bireylerin yetiştirilmesini, öğrencilerin mütevazılık, sevgi, saygı, merhamet ve vatanseverlik gibi temel insani ve ahlaki değerleri içselleştirmeleri hedeflenmiş. Bu hedefleri hem amaç hem de uygulama bakımından pek gerçekçi bulmadığımı üzülerek ifade etmeliyim.

• devamı...

Lisans Eğitimini Üç Yıla Düşürmek Mümkün müdür?

Son birkaç aydan beri kamuoyunda lisans eğitiminin üç yıla indirilmesinden bahsediliyor. Sekiz yarı yılda alınması gereken 240 AKTS’nin üç yılda dokuz dönemde alınacak şekilde planlandığını yetkililerin açıklamalarından işitiyoruz.

Dünyaya daha doğrusu eğitim konusunda çok iyi olduğunu düşündüğümüz ve örnek aldığımız Batı Avrupa ülkelerine ve ABD’ye baktığımızda farklı uygulamalar olduğunu görüyoruz. ABD’de lisans eğitimi ağırlıklı olarak dört yıl iken İngiltere’de birçok bölüm üç yıl eğitim alıyor. Avrupa Birliği’ni oluşturan ülkelerin İspanya hariç neredeyse tümünde özellikle sosyal bilimler ve temel bilimlerin lisans eğitimi üç yıl sürmekte. Öğrenciler üç yılda 180 AKTS’yi tamamlıuyor ve mezun oluyorlar. Bu süre yüksek lisans ile birlikte beş yıl sürüyor ve bazı bölümlerde yüksek lisans yapmak neredeyse zorunlu. Fransa’da birçok üniversitede süre üç yıl iken gerçek üniversite diyebileceğimiz Grand Ecoles’lerde süre hazırlık ile beş yıla çıkıyor. Rusya, Çin, Japonya gibi ülkelerde ise sürenin dört yıl olduğunu belirtelim.

Batı Avrupa’da eğitim üç yıl olmakla birlikte kimileri öncesinde hazırlık ile kimileri de yüksek lisans ile bu süreyi dört-beş yıla çıkartıyor. Üç yıllık eğitimden sonra branşına göre değişmekle birlikte yüksek lisans yapmadan veya kimi sertifika programlarını takip etmeden mesleğe başlamak da mümkün değil. Kısaca her ülke kendi eğitim sistemi içinde üç yıllık eğitimin eksik bıraktığı alanları yüksek lisansı zorunlu kılarak ya da sertifika veya staj gibi eğitimlerle üç yıllık süreyi uzatarak tamamlıyor. Ayrıca bu ülkelerde üniversiteye gidecek öğrencilerin gittiği akademik liselerin süresi abitur hazırlıkla birlikte en az bir yıl daha fazladır. Bu öğrencinin üniversitede göreceği birkısım dersleri henüz lisedeyken aldığı anlamına geliyor. Dolayısıyla sadece eğitim sürelerine bakarak değerlendirmek bizim için yanıltıcı olabilir. Üniversitenin kaç yıl olması meselesi ilk okuldan doktoraya kadar geçen süre ile birlikte düşünülüp planlanacak bir konudur. Üniversitenin üç veya dört yıl olmasından daha önemlisi sistemin kendi içinde tutarlı ve destekleyici olmasıdır.

• devamı...

Üniversite kültürü nasıl kazandırılır?

Tüm üniversitelerde olmasa da birkaç üniversitede ‘Üniversite Kültürü’ adında ders olduğunu görünce merak edip ders içeriklerine baktım. Dersin amaçlarına ve içeriklerine baktığımda ise üniversite kültürünün çok farklı hatta yanlış ve eksik anlaşıldığını fark ettim.

İlk gördüğüm üniversitedeki dersin amacı öğrencilerin üniversiteli olma ayrıcalığının farkına varması, üniversitenin meslek kazandırma dışında işlevi olduğunu, ülkenin ve dünyanın sorunlarını takip edebilecek ve yorumlayabilecek düzeyde olması gerektiğini bilmesi olarak sıralanıyordu. İkincisinde dersin amacı öğrencilerin kültürlerinin artması, uzmanlık alanlarında verilen eğitim ve seminerler ile güncel tecrübeleri edinmeleri şeklinde yazılmıştı. Baktığım üçüncü üniversitede ise yukarıda özetlediğimiz amacın kopyalanmış ve kültürün yanı sıra sanat, spor ve müzik alanlarında farklı deneyimler elde etmeleri eklenmiş. Dördüncüsünde ise dersin amacı öğrencilerin üniversite kültürüne adaptasyonu; üniversite mevzuat ve uygulamaları hakkında bilgi sahibi olmasını sağlamak olarak belirlenmiş.

• devamı...

Lisans Eğitimini Üç Yıla Düşürmek Mümkün müdür?

Son birkaç aydan beri kamuoyunda lisans eğitiminin üç yıla indirilmesinden bahsediliyor. Sekiz yarı yılda alınması gereken 240 AKTS’nin üç yılda dokuz dönemde alınacak şekilde planlandığını yetkililerin açıklamalarından işitiyoruz.

Dünyaya daha doğrusu eğitim konusunda çok iyi olduğunu düşündüğümüz ve örnek aldığımız Batı Avrupa ülkelerine ve ABD’ye baktığımızda farklı uygulamalar olduğunu görüyoruz. ABD’de lisans eğitimi ağırlıklı olarak dört yıl iken İngiltere’de birçok bölüm üç yıl eğitim alıyor. Avrupa Birliği’ni oluşturan ülkelerin İspanya hariç neredeyse tümünde özellikle sosyal bilimler ve temel bilimlerin lisans eğitimi üç yıl sürmekte. Öğrenciler üç yılda 180 AKTS’yi tamamlıuyor ve mezun oluyorlar. Bu süre yüksek lisans ile birlikte beş yıl sürüyor ve bazı bölümlerde yüksek lisans yapmak neredeyse zorunlu. Fransa’da birçok üniversitede süre üç yıl iken gerçek üniversite diyebileceğimiz Grand Ecoles’lerde süre hazırlık ile beş yıla çıkıyor. Rusya, Çin, Japonya gibi ülkelerde ise sürenin dört yıl olduğunu belirtelim.

Batı Avrupa’da eğitim üç yıl olmakla birlikte kimileri öncesinde hazırlık ile kimileri de yüksek lisans ile bu süreyi dört-beş yıla çıkartıyor. Üç yıllık eğitimden sonra branşına göre değişmekle birlikte yüksek lisans yapmadan veya kimi sertifika programlarını takip etmeden mesleğe başlamak da mümkün değil. Kısaca her ülke kendi eğitim sistemi içinde üç yıllık eğitimin eksik bıraktığı alanları yüksek lisansı zorunlu kılarak ya da sertifika veya staj gibi eğitimlerle üç yıllık süreyi uzatarak tamamlıyor. Ayrıca bu ülkelerde üniversiteye gidecek öğrencilerin gittiği akademik liselerin süresi abitur hazırlıkla birlikte en az bir yıl daha fazladır. Bu öğrencinin üniversitede göreceği birkısım dersleri henüz lisedeyken aldığı anlamına geliyor. Dolayısıyla sadece eğitim sürelerine bakarak değerlendirmek bizim için yanıltıcı olabilir. Üniversitenin kaç yıl olması meselesi ilk okuldan doktoraya kadar geçen süre ile birlikte düşünülüp planlanacak bir konudur. Üniversitenin üç veya dört yıl olmasından daha önemlisi sistemin kendi içinde tutarlı ve destekleyici olmasıdır.

• devamı...

Mehmet Akif'in Entelektüel Biyografisi Yazıldı mı?

Mehmet Akif, hakkında en çok kitap yazılan ve çalışma yapılan kişilerin başında gelmesine rağmen İsmail Kara hocamız, son yazdığı Mehmet Akif Ersoy Şair Bir Mütefekkirin Dünyası başlıklı kitabında onun henüz tam manasıyla bir biyografisinin yazılmadığını söyler. Mehmet Akif hakkında yaptığı ciddi araştırmaları ve yayınları ile bildiğimiz İsmail Kara’nın Mehmet Akif’in mevcut biyografilerinden haberdar olmadığı düşünülemeyeceğine göre bu iddiasıyla ne kastetmiş olabileceğini anlamaya çalıştım.

Şu ana kadar okuduğum Mehmet Akif biyografileri ki hepsini okuduğumu iddia etmiyorum, aklımdan geçirdim, hatırlamaya çalıştım. Genellikle hayatı, ailesi, tahsili, çalışma hayatı, içinde bulunduğu grup ve örgütler, Kurtuluş Savaşı’ndaki faaliyetleri, Mısır’a gitmesi, Mısır hayatı, dönüşü, vefatı ve eserlerinden bahseden Mehmet Akif biyografileri idi. Muhatap kitleye, akademik-popüler olup olmamasına ve üslubuna göre değişen biyografi kitapları genellikle benzer bilgileri tekrar edip durduğunu farkettim. Okuduğum biyografileri düşününce İsmail Kara hocamızın bu sözünün doğruluğuna üzülerek inanır gibi oldum.

• devamı...

Mustakimzade’ye yöneltilen sorular

Yazma eserlerle ilgilenenlerin görmekten ve bulmaktan hem çok hoşlandıkları hem çok çekindikleri metinlerden biri de mecmualardır. Çok korkmalarının sebebi mecmualardaki metinlerin farklılığı ve çokluğudur. Hoşlarına gitmesinin nedeni ise hiç tahmin etmedikleri ilginç konularda yazılmış metinlerin karşılarına çıkma ihtimalidir.

Müellifler genellikle bir kitap oluşturamayacak kadar kısa olan metinleri bir mecmuada toplarlar veya muhibbi, dervişi veya talebesi gibi bir yakını tarafından derlenir. Tüm mecmualar böyle değildir elbette. Özellikle müellif tarafından derlenen mecmualar böyledir. Ayrıca kimi kitapların yanına veya sonuna da eklenen bu tür yazılar vardır.

• devamı...

Münzevi Bir Derviş: Bülent Akyürek

Yazdığı kitaplar yüzbinler satan Bülent Akyürek 8 Şubat 2026’da aramızdan sessizce ayrıldı. Onun farklı bir yazar olduğunu kitaplarına verdiği isimlerden anlamak mümkün. İçinizdeki Öküze Oha Deyin, Yılgın Türkler, İtin Biri, Öğle Namazına Nasıl Kalkılır, Güzel Susma Sanatı, Acil Felsefeden Çıkış, Boş Laflar Antolojisi gibi isimler tek başına bize yazarı hakkında bir şeyler söylüyor. Kitapları tanıtan yazılara kabaca göz attığımda ise ilk başta insanları eğlendirmek için yazıldığı zannedilen kitapların aslında yaşadığımız çağın insanını tehdit eden birtakım düşünce ve akımlara karşı savaş açan metinler olduğunu farkediyorum. Bu yönüyle de günümüzün Don Kişot’u olduğunu düşündüm.

Vefat ettikten sonra hakkında yazılanları okuyup söylenenleri dinleyince merak edip birkaç kitabını okudum. Özellikle denemelerinden oluşan Geriye Doğru İleri ile Satılık Adam romanını okudum. Gördüğüm ve tanıyabildiğim Bülent Akyürek’i size tanıtmaya çalışayım.

• devamı...

Mehmet Akif'in Entelektüel Biyografisi Yazıldı mı?

Mehmet Akif, hakkında en çok kitap yazılan ve çalışma yapılan kişilerin başında gelmesine rağmen İsmail Kara hocamız, son yazdığı Mehmet Akif Ersoy Şair Bir Mütefekkirin Dünyası başlıklı kitabında onun henüz tam manasıyla bir biyografisinin yazılmadığını söyler. Mehmet Akif hakkında yaptığı ciddi araştırmaları ve yayınları ile bildiğimiz İsmail Kara’nın Mehmet Akif’in mevcut biyografilerinden haberdar olmadığı düşünülemeyeceğine göre bu iddiasıyla ne kastetmiş olabileceğini anlamaya çalıştım.

Şu ana kadar okuduğum Mehmet Akif biyografileri ki hepsini okuduğumu iddia etmiyorum, aklımdan geçirdim, hatırlamaya çalıştım. Genellikle hayatı, ailesi, tahsili, çalışma hayatı, içinde bulunduğu grup ve örgütler, Kurtuluş Savaşı’ndaki faaliyetleri, Mısır’a gitmesi, Mısır hayatı, dönüşü, vefatı ve eserlerinden bahseden Mehmet Akif biyografileri idi. Muhatap kitleye, akademik-popüler olup olmamasına ve üslubuna göre değişen biyografi kitapları genellikle benzer bilgileri tekrar edip durduğunu farkettim. Okuduğum biyografileri düşününce İsmail Kara hocamızın bu sözünün doğruluğuna üzülerek inanır gibi oldum.

• devamı...

Bosna Gezi Notları

Geçtiğimiz günlerde sekiz gün boyunca Bosna-Hersek’in en batısından en doğusuna, en kuzeyinden Saraybosna’ya kadar dolaşma imkânı buldum. Bu seyahatler esnasında dikkatimi çeken hususları maddeler halinde sıralayayım. Sekiz günde bir ülkeyi yakından tanımak mümkün değil, bunu biliyorum. Dolayısıyla tam manası ile Bosna’yı yansıtamamış olabilirim. Yazdıklarımdan yola çıkarak Bosna hakkında genel bir kanaate varmak gibi amacım ve iddiam yok. Yapmaya çalıştığım şey sadece benim gözlemlerim ve dikkatimi çeken hususları paylaşmak.

Bosna savaşının mahiyetini tam olarak anlamamışım. Srebrenitsa’yı biliyordum, ancak neredeyse her köyünde bir şehitlik olduğunu bilmiyordum. Özellikle camilerin önlerinde bulunan anıtlarda o köyden şehit olanların isimleri yazılı. Bazen de yol kenarında şehitler adına yapılan şadırvan veya ona benzer yapıların üzerinde yazılmış. Tüm ülke şehitlik olmuş, haberimiz yokmuş. Bosnalıların vermiş olduğu mücadeleyi daha iyi anladım. Öncelikle bunu ifade edeyim.

• devamı...

Kırmızı Medrese ve Melâyi Cizirî Türbesi

Cizre’ye gidenlerin mutlaka ziyaret ettikleri yerlerden biri de Medreseya Sor yani Kırmızı Medrese ve Molla Cezerî’nin türbesidir. Molla Cezerî bölge için o kadar önemli ki Cizre demek biraz da Molla Cezerî demek olduğunu buraya gelince öğrendim. Lâkin Cizreliler bu aşk şairiyle övündükleri kadar düşüncelerini de biliyorlar mı, değer verip kendi hayatlarında bir yere oturtuyorlar mı ziyaret ettiğim kısa sürede pek fark edemedim.

Molla Cezerî’ye geçmeden önce bir dönem müderrislik yaptığı Kırmızı Medrese’den bahsedeyim.

Kırmızı Medrese, 14. Asırda Cizre Beylerinden biri tarafından yaptırılmış. Şehirden sürülen beylerden biri tekrar Cizre’ye dönecek olursa bir medrese ve cami yaptıracağına dair söz vermesi üzerine inşa edildiği rivayet edilir. Kırmızı denilmesinin nedeni, yapıldığı kare formunda kesilmiş bölge halkının henehacir dedikleri kırmızı tuğlalardan dolayı.

• devamı...

Osmanlıca diye bir dil var mı?

Dijital eğlence, dizi ve film platformlarından birinde gündemi oldukça meşgul eden ve çok izlenen bir dizi yayınlandı. Çok konuşulması ve tavsiye edilmesi üzerine ben de işten güçten bunalıp yorulduğum bir vakitte oturup izledim. Kurgusu, senaryosu, kostüm, oyuncular fena değildi. Fevkalade bulmadım ama kötü de diyemem.

Bir otel odasından tarihe yapılan yolculuk ve tarihin seyrini değiştirecek olayları engellemek üzere kurulu film, ideolojik tarafı da olan tarihi polisiye. Bir dizinin ideolojik olmasında sıkıntı yok, her film veya dizi, apolitik olanlar bile, biraz ideolojik değil midir? Ancak ideolojik mesaj vereceğim diye hakikate muhalif olay ve sözler üzerine inşa edildiğinde iş film olmaktan çıkıp propaganda aracına dönüşüyor.

• devamı...

Hollywood'u göklere çıkarmak, genç nesli dolandırmaktır

Sinemayı seven biri olarak Alev Alatlı’nın Suç Ortağı Hollwood Kaan’ın Kitabı (Genişletilmiş 2. Baskı İstanbul: Turkuvaz Kitap, 2021) isimli kitabını görünce hemen edindim ve bir çırpıda okudum.

Alatlı’nın kitabı yazmaya başlaması, anlatılan ve öğretilen Amerikan tarihi ile filmlerde anlatılanların birbirinin zıttı olduğunu fark etmesi ile başlıyor. ABD’yi ve tarihini o kadar bilmesi yetmiyor böyle bir kitap yazabilmek için. Aynı zamanda o kültürün kör bir mümini ve tapacak kadar hayranı olmamak gerekiyor. Alev Alatlı bize bunu gösteriyor.

Kitabı okuyup da Alev Hanım’a hayran olmamak mümkün değil. Çünkü ancak Hollywood üzerine tez hazırlayan birinin bilebileceği kadar detay bilgileri, çok iyi bildiği Amerika tarihi ile harmanlayarak, birbirlerine gönderme yaparak o kadar açık bir şekilde anlatıyor ki okuyup da bana hak vermeyecek kimse, eğer özel bir düşmanlığı yok ise, yoktur. Ayrıca kitabı tam olarak anlayabilmek için iyi derecede İngilizcenin yanı sıra sinema ve Amerikan tarihi de bilmek gerektiğini ilave edeyim. Ya da neredeyse her paragrafta durup ansiklopediye bakacaksınız. O yüzden tek seferde okunacak bir kitaptan daha çok Amerika Tarihi adıyla bir seçmeli dersin kitabı olarak okunacak derinlikte ve genişlikte bir kitap.

• devamı...

Baba bu kitabı niye yazdın?

Şemseddin Sivasi'nin Nutk-ı Şerifi

Tasavvufi Halk Edebiyatı - Yunus Emre